بهداشت رواني
در زمينه بهداشت رواني تعاريف زيادي شده است كه در اين مقاله به چند مورد آنها اشاره مي شود:
«»(( بهداشت رواني عبارت از احساس با هدف بودن در زندگي و داشتن معنا در زندگي ، احساس مثبت داشتن نسبت به خود واطرافيان خود ، لذت بردن از زندگي ،پذيرفتن خوبي ها و بدي هاي زندگي نداشتن احساس دلشوره ونگراني واندوه وهمواره پيش بردن زندگي با روحيه اي سرشار از اميد و آرزو)) .
((بهداشت رواني احساس خوشايند و مطلوبي است كه فرد از بودن خود دارد واينكه احساس مي كند اغلب اوقات مي تواند به خواسته هاي خود برسد )).
((بهداشت رواني يعني داشتن رضايت خاطر فردي اجتماعي نسبت به خود وجامعه وهمچنين رضايت جامعه نسبت به خود فرد به نحوي كه موجب پويايي و حركت انسان به طرف كمال گردد)).
هدف ما در بهداشت رواني پيشگيري از بروز بيماري رواني است تا سلامت رواني فرد بالا رود ،به همين علت ما حداقل معيارهاي سلامت رواني را بيان مي كنيم.
حداقل معيارهاي سلامت رواني براي هر فرد :
1- فرد بتواند با ديگران وجامعه خود ارتباط برقرار كند.
2- مقررات اجتماعي خود را بشناسد و آنها را بپذيرد .
3- استعداد و توانائيهاي خود را بشناسد.
4- به ديگران وابستگي افراطي نداشته باشد.
5- اعتماد به نفس داشته باشد .
چگونه به بهداشت رواني خود كمك كنيم
مشكلاتي كه گريبانگير انسانها مي شود بسيار گوناگون ومتنوع است واقعا ًًٌٌ نمي توان هيچ رهنمود همگاني براي حفظ سلامت رواني ارائه كرد . با اين حال تجارب روانشناسان چند پيشنهاد همگاني بدست مي دهد :
1- احساسات خود را بپذيرد .
هيجانهاي شديد ممكن است ايجاد دلواپسي ونگراني بكنند . خشم ،اندوه ، ترس ، احساس دست نيافتن به آرزوها وهدف ،همگي هيجانهاي ناخوشايند هستند كه ممكن است بانفي آنها از اضطراب در امان باشيم.
در حالي كه بسياري از موقعيتها ، بروز هيجانها ي ناخوشانيد را بايد يكبار واكنش بهنجار طبيعي را به حساب آورد . هيچ علتي براي اندوهگين شدن از احساس غربت ( در اولين برخورد با يك موقعيت جديد ) يا احساس ترس به هنگام يادگيري يك مهارت جديد ( مثال يادگيري نوعي ورزش ) يا احساس خشم نسبت به كسي كه به عهده خود وفا نكرده وجود ندارد .
اين احساسات وهيجانات طبيعي هستند وقبول آنها بهتر از نفي آنهاست .هنگامي كه نتوان هيجاني را مستقيما ً ابراز داشت .( مثلاً شايد عاقلانه نباشد كه سر رئيس تان داد بزنيد) براي رهايي از فشار رواني بهتر است راهي براي تخليه آن هييجان پيدا كرد .
پياده روي طولاني - بازي فوتبال يا تنيس يا هرنوع ورزش ديگر يا درميان گذاردن مسئله با يك دوست صميمي وهمدل مي تواند خشم شما را فرو نشاند.
2- ببيند در چه زمينه هايي آسيب پذير است.
شناخت موقعيت هاي (مكاني - زماني - اشخاص) كه شما را خشمگين مي كند يا باعث عكس العمل شديد درشما مي شوند مي تواند شما را در برابر فشار رواني محافظت كند شايد افراد ويژه اي شما را خشمگين مي كند دراين صورت مي توانيد از آنان اجتناب كنيد. يا بكوششيدتا در آن چه چيزي است كه شما را ناراحت مي كند . شايد اين اشخاص بساير متعادل و از عزت نفس بالايي برخوردارند وهمين در شما احساس ناامني ايجاد مي كند .سعي كنيد موقعيت ياد شده را به صورت جديد واز بعد مثبت ببينيد .
بسياري از مردم به ويژه وقتي احساس نگراني ودلشوره مي كنند كه با فشار كار روبه رو باشند. با برنامه ريزي و فاصله گذاري دقيق بين كار و كوشش هاي خود مي توانيد از احساس در ماندگي در دقايق آخر كار جلوگيري كنيد .
هركاه براي رسيد ن به كالس يا محل كار يا سر قرار ها عمدا وقت بيشتري اختصاص دهيد - بيشتر از آن چه لازم مي دانيد- در اينصورت يكي از علل فشار رواني خود را از بين برده ايد .
3- استعداد و رغبت هاي خود را بپرورانيد
سعي كنيد از فرصت ها براي آزمايش استعداد هاي ورزشي ،مهارت هاي جسماني ، علايق تتحصيلي موسيقي - هنر- نمايش وانواع پيشه هاي ديگر استفاده كنيد . غالباًهرچه درباره ي يك موضوع بيشتر بدانيد آن موضوع به همراه آن زندگي ، گرمي و لذت بيشتري براي شما پيدا مي كند علاوه بر اين احساس شايستگي ناشي از نسبت يافتن به مهارتها نقش بسيار زيادي در بالا بردن اعتماد دارد . افسردگي وغمگين بودن غالبا ً بر اثر كاهش فعاليت اي پاداش بخش به وجود مي آيد .
4- با ديگران روابط صميمي برقرار كنيد .
ريشه ي اصلي بيماريهاي رواني احساس (( تنهايي و انزوا )) است ما انسانها موجودات اجتماعي هستيم وبه
حمايت ، دلگرمي و پشتيباني ديگران نيازمنديم .هر گاه همه توجه خود را فقط به مشكلات خودمان معطوف كنيم دراين صورت گرفتار يك دل مشغولي ناسالم خواهيم شد . ا زطريق درميان نهادن نگراني هاي خود با ديگران غالبا ً مي توانيم مشكلات خود را روشن تر و از ابعاد گوناگون ببينيم . علاوه براين توجه وعلاقه به رفاه وخشنودي انسان هاي ديگري كه تنها ودرگير مشكلات هستند مي تواند براساس عزت نفس بيافزايد .
5- به موقع از ديگران كمك بخواهيد
وقتي احساس مي كنيد كه دركار حل وفصل يك مشكل پيشرفتي نداريدموقع آن رسيدكه است كه در صدد ياري خواهي از متخصصان مانند روانشناسان باليني يا مشاوره ، روانپزشك يا درمانگر آموزش ديده ي ديگري برآييد.
ميل به كمك خواستن از ديگران خود نشانه پختگي عاطفي شخص است نه نشانه ضعف او
6-از شوخ تبعي براي كم كردن فشار رواني استفاده كنيد .
7- با تقويت باورهاي مذهبي واعتماد به كمك و ياري خداوند .
